زيرا اين قبيل علايق ، خاصه در محيطى كه تعصبات مذهبى در آن رواج دارد ، نشانهء علاقهء مذهبى به شمار مىرود . ابن يوسف مصرى احمد بن يوسف بن ابراهيم ابو جعفر مصرى قرن سوم هجرى منجم و كاتب طولونيان يا بنى طولون « 1 » بود و پدرش به حاسب اشتهار داشت . اين دانشمند در دمشق و بغداد و مصر مىزيست و در حساب و نجوم و هندسه شهرت يافت . « 2 » قفطى او را اين‌طور معرفى مىكند : « احمد بن يوسف منجم ، مردى است مشهور به علم نجوم . » و از تأليفات او كتاب النسبة و التناسب فى الحساب و شرح الثمرهء بطلميوس در نجوم است . « 3 » محقق معروف ، نصير الدّين طوسى در شرح الثمرهء خود مطالبى از اين ثمره احمد بن يوسف نقل مىكند . « 4 » او بحثها و تعليقاتى بر نظريهء منالاوس دارد كه مربوط است به اجزاء مثلث حاصل از ترسيم خطى كه آن را قطع مىكند . « 5 » گزارشگر شرح حالها سيد بن طاوس ، در باب پنجم از كتاب خود فرج المهموم در جايى كه از منجمان شيعه كه در نجوم تأليف و تصنيفى دارند ، نام مىبرد از او نيز نام برده است . « 6 »

--> ( 1 ) - روضات الجنات ، ج 1 ، ص 25 - 26 ، شرح حال تفصيلى او . ( 2 ) - طولونيان يا بنى طولون اولين سلسلهء مستقل حكام و امراى مسلمان مصر هستند كه از حدود 254 تا 292 ه ق در مصر و شام فرمانروايى كردند . اين سلسله منسوبند به طولون نام غلامى كه حاكم سامانى بخارا ، او را در جزء هدايا به غلامى به دربار مأمون خليفهء عباسى روانه كرد و در دربار خليفه نفوذ و مكانت يافت و پسرش احمد بن طولون از جانب خليفه معتز مأمور مصر شد و وى در مدت ده سال مصر و شام را تحت فرمان خود درآورد و عملا به استقلال فرمان راند . پس از وى پسرانش تا 292 حكومت كردند . امراى طولون به حشمت و و شكوه و علاقه به خيرات معروف شده‌اند ( دايرةالمعارف فارسى ، ج 2 ، ص 1637 ) . ( 3 ) - اخبار الحكماء ، ص 56 ( 4 ) - الذريعة ، ج 4 ، ص 348 ( 5 ) - تراث العرب العلمى ، ص 183 ( 6 ) - الذريعة ، ج 4 ، ص 348